- Abe, lchiro. Vertegenwoordiger van de
Kodokan in Europa. Verbleef jarenlang in België als bondstrainer, 8e Dan.
- Adelaar, Peter. (1947) Europees kampioen
zwaargewicht, Helsinki 1978. Langste Nederlandse judoka aller tijden; 2,14 M.
- Age Heffen
- Age-oshi Kin
- Age-Uke Vuistafweer naar boven
- Ago Kin terug drukken
- Aiki-do Zelfverdedigingsleer volgens de
bewegingsprincipes van Morihei Ueshiba (1883-1969).
- Aoiro-obi Blauwe band (2e Kyu)
- Arashi Storm
- Arigato-gozai-masu Dank u wel
- Asahi Opgaande zon
- Ashi Been; voet
- Ashi-ate-waza Schoptechnieken
- Ashi-barai Voetveeg
- Ashi-garami Beenklem (voetdraai)
- Ashi-gatame Houdgreep met de benen
- Ashi-guruma Beenwiel (voetwiel)
- Ashi-waza Beentechnieken
- Atama Hoofd
- Ate Slag
- Atemi Slagen en stoten
- Awasete-ippon Samenvoeging tot vol punt
- Awazu, Shozo. Japanse leraar. 9e Dan. Door
Mikonosuke Kawaishi in 1959 naar Europa (Frankrijk) gehaald.
- Ayumi Gaan, lopen, voortbewegen
- Ayumi-ashi Normaal gaan
- Daki (kakae) Omarmen
- Dan Stap, trede, rang, graad in krijgskunst:
- Ichi-Dan
(sho-Dan) Eerste Dan.
- Ni-Dan
Tweede Dan.
- San-Dan
Derde Dan.
- Shi-Dan
Vierde Dan.
- Go-Dan
Vijfde Dan.
- Roku-Dan
Zesde Dan.
- Shichi-Dan
Zevende Dan.
- Hachi-Dan
Achtste Dan.
- Ku-Dan
Negende Dan.
- Ju-Dan
Tiende Dan.
- Danryoku Veerkracht, spanning
- De Voorste (komende of gaande)
- Do Weg, principe, leer
- Do-jime Schaarbeweging
- Dojo Oefenzaal

- Ebi Specifieke judobeweging vanuit rugligging
(letterlijk: kreeft).
- Edel, Mario den. 6e dan jiu-jitsu, bondscoach
jiu-jitsu. Mede-ontwerper van de twee jiu-jitsu kata (zie ook Boersrna). Co-auteur van het
boek jiu-jitsu-do. Sportschoolhouder te Gouda.
- Eri Revers, kraag
- Essink, Hein. Europees kampioen in het
middengewicht. Brussel 1954 en Wenen 1959.

- Fuantei Wankelbaar, labiel
- Fukukoso Plexus solaris
- Fumi Treden, stappen
- Fumi-komi Trappen, naar voren lopen
- Funakoshi, Gishin. Grondlegger van het moderne karate
(1868-1957)
- Fusegi Verdediging
- Fusegi-waza Verdedigingstechnieken
- Fusensho Winnaar bij verstek van tegenstander

- Gaeshi (Kaeshi) Overname, tegenaanval
- Gaeshi-waza Overnametechnieken, tegenaanvallen
- Gake Haken
- Gal, Jessica. (1971) Europees kampioene (-48
kilo) in Pampiona, Spanje 1988 en in de klasse tot 52 kilo in Praag, Tsjechoslowakije
1991.
- Gari Maaien
- Garami Oprollen
- Gatame (Katame) Onder controle houden
- Gatame-waza Controletechnieken (houdgrepen,
verwurgingen, armklemmen)
- Geesink, Anton. (1934) Nederlands meest succesvolle
judoka (zwaargewicht), tweemaal wereldkampioen (1961, 1965), meer dan twintig maal
Europees kampioen (periode 1952-1967), talloze malen Nederlands kampioen, bovendien
Olympisch kampioen te Tokio 1964. Toonde zich bij deze laatste gebeurtenis een ware shihan
(grootmeester) door na de overwinning, nog op de grond liggend, de toegestormde supporters
van de 'heilige' tatami (judomat) weg te sturen, een daad die vooral in Japan diepe indruk
maakte. Na zijn judocarrière was hij succesvol in catch-as-catch-can-wedstrijden. Geesink
behaalde als eerste Europeaan de 7e dan. Hij trad in 1985 toe tot het hoofdbestuur van de
Internationale Judofederatie als Hoofd Opleiding en Ontwikkeling; twee jaar later werd hij
gekozen tot lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Geesink schreef meerdere
boeken, waaronder 'Mijn judo' (1969). Anton is houder van de Ju-dan (10e dan).
- Geiko Oefening:
- Kan-geiko
Wintertraining.
- Natsu-geiko
Zomertraining.
- Geri Trapbeweging
- Gi Uniform, kleding
- Go Vijf
- Go-Dan Vijfde Dan
- Gokyo-no-kaisetsu Vijf
techniekgroepen volgens het Kodokan systeem.
- Go-no-sen Overnemen, nadat de aanval ingezet is
- Goshi (Koshi) Heup
- Gouweleeuw, Joop. (1940) Europees kampioen halfzwaar-
gewicht in Luxemburg 1966. Gymnastiek- en judoleraar in Schipluiden.
- Guruma Rad, wiel
- Gyaku Omgekeerd, omgedraaid

- Hachi Acht (8)
- Hadaka Naakt, vrij
- Haito-Uchi Handkantslag (duimzijde)
- Hajime Beginnen
- Hakama Broekrok
- Han, Chantal. (1966) Europees kampioene -66
kilo, Parijs 1987.
- Hane Vleugel, springen, barsten
- Hansokumake Diskwalificatie
- Hantei Beslissing vragen
- Happo-np-kuzushi Balansverstoring in acht richtingen
- Hara Buik
- Harai Vegen, maaien
- Hasami Ertussen houden
- Hellemond, Karel van. 1907-1983. Jiu-jitsu- en
judopionier en boksleraar te Hilversum.
- Henka Verandering
- Henka-waza Veranderen van een basistechniek
- Hidari Links
- Hikiwake Onbeslist
- Hirano, Tokio. (1922) 8e Dan. Studentenkampioen
uit Japan. Verbleef lange tijd in Nederland als judoleraar van de NAJA.
- Hishigi Gestrekt
- Hiza Knie
- Hiza-uke Afweer met de knie
- Hiza-maki Voortbewegen op de knieën
- Hiji Elleboog
- Hon Basis
- Honbu Hoofdkantoor
- Horst, Jan van de. (1921) 8e Dan. Judopionier en
oud- kampioen van Nederland. Won met zijn Utrechtse school in de jaren vijftig en zestig
vele malen de nationale titel. Was de eerste leraar van Anton Geesink.

- Ichi Eén
- Idori Geknielde zit
- Ippon Eén, vol punt, éénzijdig
- Ierland, Jan van. Europees kampioen bij de tweede
Dans in Milaan 1961. Kwam kort daarna om het leven bij een tragisch auto-ongeluk.
- Ito, Kazuo. (1898-1976) 10e Dan. Opvolger van
Mifune sensei in het Kodokan judo-instituut in Tokio. Bezocht Nederland in 1972.
- Itsutsu-no-kata Vorm van vijf. Onafgemaakt kata van Jigoro
Kano bestaande uit vijf technieken.

- Jigo Verdediging
- Jigotai Verdedigende houding
- Jikan Tijd
- Jime (shime) Wurgen
- Jutsu Methode, wijze, kunst
- Ju meegeven, zacht, soepel
- Ju-Jutsu (jiu-jitsu) Zachte kunst, zelfverdedigingsmethode.
- Joseki Ereplaats\
- Ju-dan Tiende Dan
- Judo Zachte weg
- Judogi Judokleding
- Judoka Judobeoefenaar
- Ju ichi Elfde Dan
- Ju ni Twaalfde Dan
- Juji Gekruist, kruisgewijs
- Ju-no-kata Vorm van soepelheid (15 technieken)

- Kaeshi Rugwaarts
- Kaeshi-waza Overname technieken
- Kagami-biraki Nieuwjaarseeremonie in Japan
- Kakari-geiko Oefenen met Uke met weerstand
- Kake Worp
- Kami Hoofd, van boven
- Kamiza Ere muur (wand)
- Kani Krab, als een krab wurgen
- Kano, Jigoro.(1860-1938) Grondlegger van het
moderne judo en oprichter van de Kodokan judoschool.
- Kansetsu Gewricht
- Kansetsu-waza Gewrichtstechnieken
- Kanuki Dwars
- Kara Leeg
- Karate Lege handkunst. Zelfverdedigingsmethode
waarbij trappen en slagen centraal staan.
- Karate-gi Karatekleding
- Karateka Karatebeoefenaar
- Kata Schouder, vorm
- Kataha Leeg
- Katame-no-kata Vorm van grondtechnieken
- Katame-waza Controle technieken
- Katana Lang zwaard
- Kawaishi, Mikonosuke. 9e Dan. Japanse judoleraar die
voor de Tweede Wereldoorlog de judosport in Europa heeft gepropageerd. Bedenker van de
Kawaishi-methode die buiten Japan grote populariteit verkreeg.
- Keiko (Geiko) Oefening
- Kenjutsu (Kendo) De kunst van het zwaard
- Ken-ken Aandringen
- Ki Geest
- Kiai Kreet
- Kime-no-kata Vorm van zelfverdediging (ook wel
Shinken-shobu-no-kata genoemd).
- Kimono Japans kledingstuk
- Kiri Kloven, splijten, snijden
- Ko Klein
- Kodokan Judoschooi, in 1882 opgericht door Jigoro
Kano.
- Koizumi, Gunji. 8e Dan. Antiquair en judoleraar.
Woonde het grootste deel van zijn leven in Engeland (Londen), waar hij in 1965 een einde
maakte aan zijn leven. Wordt beschouwd als de Britse tegenhanger van Kawaishi. Was in
Nederland jaren vijftig) vele malen de gast van de toenmalige NAJA.
- Kok, lrene de. (1965) Nederlands succesvolste
vrouwelijke judoka. Werd wereldkampioen (-72 kilo) in Maastricht 1986 en in Essen 1987.
Behaalde bovendien driemaal het Euro- pees kampioenschap (-72 kg en open klasse, Londen
1986; -72 kg, Parijs 1987).
- Komi Binnen, tegen
- Koning, Gé. (1913) Nestor van het Nederlandse
judo. Samen met Anton Geesink Nederlands hoogst gegradueerde judoka (9e Dan). Begon al
voor de Tweede Wereldoorlog met jiu-jitsu en judo en richtte tijdens de oorlog in
Amsterdam een eigen school op. Was jarenlang docent van de JBN-bondsopleiding voor
judoleraar.
- Korte, Chris de. (1938) Judoleraar. Verbleef
jarenlang in Japan. Introduceerde in Nederland de sankaku-techniek (driehoekscontrole).
Was lange tijd bondscoach van Jong Oranje en de heren-kernploeg. Bekend als
Kata-specialist.
- Koshi (goshi) Heup
- Koshiki-no-kata Historische vorm van zelfverdediging
- Koshi-waza Heuptechnieken
- Kuatsu Kunst van het reanimeren
- Kubi Nek
- Kumi Pakken, grijpen
- Kumi-kata Vorm van vastpakken
- Kuzure Variatie
- Kuzushi Balansverstoring
- Kansetsu Gewricht
- Kwai Genootschap, gezelschap
- Kyo Groep
- Kyu Classificatie:
- Roku-Kyu Zesde Kyu (witte band)
- Go-Kyu Vijfde Kyu (gele band)
- Shi-Kyu Vierde Kyu (oranje band)
- San-Kyu Derde Kyu (groene band)
- Ni-Kyu Tweede Kyu (blauwe band)
- Ichi-Kyu Eerste Kyu (bruine band)
- Kyudo De weg van het boogschieten.

- Ma Zuiver, recht
- Ma-sutemi-waza offerworpen via rug
- Mae Voorwaarts
- Mae-Geri Voorwaartse trap
- Mae-Tobi-Geri Voorwaartse trap met sprong
- Mae-ukemi Voorover vallen
- Maitta Ik geef op
- Maki Rol, inrollen, draaien
- Maki-komi-waza Sutemi-technieken (offerworpen) waarbij
tori naar de mat rolt en zo uke met zich meeneemt.
- Makiwara Oorspronkelijk met stro omwikkelde paal om
slagen en trappen op te oefenen.
- Ma-sutemi-waza Sutemi-technieken waarbij tori, uke recht
over zich heen naar de mat brengt.
- Mata Heup, kruis, de benen strekken.
- Matte Wacht, stop
- Mawashi Halve cirkel
- Mawashi-Geri Halve cirkel trap
- Mawashi-Tsuki Halve cirkel vuiststoot
- Michigami, Haku. (9e Dan) Japanse grootmeester die
veel Nederlandse leraren heeft opgeleid. Verblijft in Frankrijk (Bordeaux). Was in de
jaren zestig zelfs korte tijd bondstrainer van de toenmalige NJJB.
- Meijer, Theo. (1965) Nederlands succesvolste
halfzwaargewicht. Europees kampioen -95 kilo, Praag 1991. Werd tweede achter de Japanner
Sugai tijdens het wereldkampioenschap in Essen 1987. Behaalde tijdens de Olympische Spelen
van Barcelona 1992 in dezelfde klasse een bronzen medaille.
- Migi Rechts
- Migi-jigotai Rechtse verdedigingspositie
- Migi-shizentai Rechtse aanvalspositie
- Mochi Vasthouden met de armen.
- Mokuso Judozit concentratie
- Morote Beide handen
- Morote-seoi-nage Dubbelhandige schouderworp
- Morote-Tsuki Dubbele vuiststoot (beide handen)
- Mudansha Kyu-graadhouder
- Mune Borst

Nage Werpen, worp
Nage-no-kata Voorgeschreven vormen van werpen
Nage-waza De techniek van werpen
Nauwelaerts de Agé, Jaap. (1917) 8e Dan.
Pionier van het Nederlandse judo en jiu-jitsu. Was jarenlang Directeur Sportif van de
Europese Judo Federatie. Sportschoolhouder in Bloemendaal.
- Ne Vloer, bodem, grond
- Ne-waza Technieken op de grond
- Ni-dan Tweede Dan
- Nieuwenhuizen, Maurice. Haagse leraar. Belangrijkste
propagandist van het jiu-jitsu en judo in de jaren dertig en veertig. Auteur van een groot
aantal boeken. Stond met zijn markante verschijning model voor de stripheld Dick Bos
(getekend door Alfred Mazure).
- Narabi Zij aan zij
- No Van het of van de

- O Groot
- Obi Band:
- Siro-Obi
Witte band
- Kiiro-Obi
Gele band
- Dai-
daiiro-Obi Oranje band
- Midori-Obi
Groene band
- Aoiro-
Obi Blauwe band
- Kuriiro-Obi
Bruine band
- Kuro-Obi
Zwarte band
- Shima-Obi
Rood-witte band
- Aka-Obi
Rode band
- Okuri Beide, twee
- Omote-wazu Combinatietechnieken
- Osae Gewicht, vasthouden
- Osae-komi Houdgreep
- Oten Draaien; op de zij
- Otoshi Valluik, vallen

- Pan brood
- Poglajen, Martin. (1942) Europees kampioen
middengewicht Madrid 1965. Won zilver tijdens het wereldkampioenschap in Salt Lake City
1967 en brons tijdens het wereldkampioenschap in Mexico City 1969.

- Ran Los
- Randori Oefening, vrij oefenen
- Renraku-waza Combineren van een techniek in
tegenovergestelde richting
- Renshu Oefengevecht (vrij leren)
- Renzoku Combinatie
- Riken-Uchi Slag met de vuist-rug
- Ritsu-rei Staande groet
- Roku-dan Zesde Dan
- Ruska, Wim. (1940) Tweevoudig olympisch kampioen
(München 1972). Tweevoudig wereldkampioen (1967 Salt Lake City, 1971 Ludwigshafen). Beste
Nederlandse judoka na de periode Anton Geesink. Enige judoka op de wereld met twee gouden
olympische medailles.
- Ryo (Rio) Twee, beide
- Ryu School, leermethode

- Sabaki Draaien, zich verdedigen, uitwijken,
afwenden
- Samurai Ridder
- San Meneer of mevrouw
- San-Dan Derde Dan
- Sankaku Driehoek
- Sasae Stutten, tegenhouden
- Schilder, Dick. (1926 7e Dan) Judo en
jiu-jitsupionier. Vooral actief geweest in Indonesië. In Nederland bekend van de bekende
techniek-wandplaten en als jarenlange voorzitter van de N.V.J.J.L. (Nederlandse Vereniging
van Judo en Jiu-jitsu Leraren).
- Schutte, Ger. (1901) Beter bekend als 'Opa
Schutte'. Judo- pionier. Was tandarts te Bloemendaal en oprichter van de NAJA (Nederlandse
Amateur Judo Associatie). Verwierf internationale vermaardheid met zijn
ne-waza-technieken.
- Seiken De voorste vuist
- Sensei Leraar
- Seoi Rug, op de rug nemen
- Seriese, Angelique. (1968) Olympisch kampioene in
1988 Seoel (+72 kg). Europees kampioene in 1988, 1989 (2x) en in 1992.
- Shiai Wedstrijd
- Shiajio Wedstrijdplaats
- Shihan Grootmeester
- Shiho Vier zijden, vier richtingen
- Shime (jime) Wurgen (zie: Jime)
- Shime-waza Verwurgingstechnieken
- Shisei Houding
- Shintai Houding, positie
- Sizentai Natuurlijke lichaamshouding
- Shobu Wedstrijd, gevecht
- Shotei Handwortel, bal van de hand
- Shuto Handkant (pinkzijde)
- Snijders, Jan. (1921) Eerste officiële zwarte band
van Nederland. Gaf jarenlang les aan de universiteit in Utrecht.
- Snijders, Jan. (1943) Broer van Peter (zie hierna).
Europees kampioen lichtgewicht, Essen 1962. Lid van de Europese scheidsrechterscommissie.
Algemeen beschouwd als een van de beste internationale scheidsrechters.
- Snijders, Peter. (1943) Broer van Jan (zie
hiervoor). Werd tweemaal Europees kampioen (Luxemburg 1966, middengewicht. Oostende 1969,
halfzwaargewicht). Won brons bij de Olympische Spelen van 1964. Was lange tijd bondscoach
van de JBN.
- Sode Mouw
- Sode-dori Bij de armen pakken
- Sono-mama Niet bewegen, liggen blijven
- Sore made Dat is alles, einde
- Soto Buiten, buitenwaarts
- Spijkers, Ben. (1961) Veelvoudig kampioen van
Nederland tot 86 kilo. Tweemaal nationaal kampioen in de open klasse (1986 en 1989). Beste
prestaties: zilver bij het EK in Belgrado 1986, brons bij de Olympische Spelen van Seoel
1988 en zilver bij het WK Belgrado 1989.
- Sukui Lepel- of schepbeweging met de hand
- Sumi Hoek
- Sumo Japans worstelen
- Suri-age Heffen, glijden
- Sutemi Zichzelf in gevaar brengen, opoffering

- Tachi-ai Staande houding
- Tachi-waza Staande techniek
- Tai Lichaam
- Tani Dal, vallei
- Tatami Judomat
- Tate In de lengte, verticaal
- Tawara Baal rijst
- Te Hand
- Te-waza Hand- en armtechnieken
- Toketa Verbroken (houdgreep)
- Tomoe Boog, boogvormige hoek
- Tokui Waza Voorkeurs techniek
- Tori Degene die uitvoert
- Tsubami gaeshi Zwaluwstaart overname
- Tsuki Stoten, stoot
- Tsuki-waza Stoottechnieken
- Tsukuri Voorbereiden
- Tsuri Opvangen
Tsuri-komi Erbij halen, naar zich toe trekken

- Uchi Van binnen, huis, aan de binnenkant
- Uchi-komi Steeds opnieuw inzetten van een techniek
- Ude Arm
- Ueshiba, Morihei. (1883-1969) Grondlegger van het
Aikido.
- Uke Ontvanger, degene die valt
- Ukemi Verweer, ondergaan, vallen
- Uke-waza Afweertechnieken
- Uki Zweven
- Unen, Marjolein van. Drievoudig Europees
kampioene (1982, 1984, 1985). Won tweemaal zilver tijdens wereldkampioenschappen (1984,
1986).
- Ura Achterkant, keerzijde, rugzijde
- Ushiro Ruggelings, naar achteren
- Ushiro-Geri Trap naar achteren
Utsuri Wisselen, afzetten

- Wa Vrede, cirkel, harmonie
- Waal, Cor de. Europees kampioen lichtgewicht
(Barcelona 1958).
- Wakare Scheiden
- Walle, Robert van de. (Belg. 1954) Olympisch
kampioen half-zwaargewicht (Moskou 1980).
- Waza Kunst, techniek
- Waza-ari Bijna gelukt, bijna een vol punt
- Wilhelm, Wil. (1958) Europees kampioen bij de
zwaarge wichten (1986 Belgrado) en tweede bij de wereldkampioenschappen in Moskou 1983.
Wurth, Anthonie. (1967). Europees kampioen -78
kilo, Praag 1991.

- Yama Berg
- Yamashita, Yasuhiro. (1958)
Legendarische Japanse zwaargewicht. Viervoudig wereldkampioen. Olympisch
kampioen (Los Angeles 1984)
- Yoko Zijde, zijdelings, dwarsrichting
- Yoko-Geri Zijwaartse trap
- Yoshi Vecht of verdergaan
- Yubi Vinger
- Yudansha Drager van een Dan-graad
Yusei-gachi Gewonnen door overmacht, superioriteit

- Za zit, plaats
- Zanchin Perfecte houding
- Zarei Groet (geknield)
- Za-zen Concentratie-zit
- Zen Boeddhistische geloofsrichting
- Zenpo Voorkant
- Zubon Broek
|